A sustancia é en Aristóteles a forma privilexiada de ser. O ser dise de moitos xeitos, pero fundamentalmente como sustancia, é dicir, como aquilo que non se dá nun suxeito senón que é iso mesmo suxeito. As outras formas de ser danse necesariamente na sustancia, e Aristóteles chámaas accidentes:
Accidente dise do que se atopa nun ser e pode afirmarse con verdade, pero que non é, con todo, nin necesario nin ordinario"... "O accidente prodúcese, existe, pero non ten a causa en si mesmo, e só existe en virtude doutra cousa.(Aristóteles, Metafísica, libro V, 30). Xunto coa sustancia, constitúen as categorías do ser: cantidade, calidade, relación, lugar, tempo, posición, estado, acción e paixón. ["O ser en si ten tantas acepciones como categorías hai, porque tantas cantas distínganse outras tantas son a significacións dadas ao ser." ("Metafísica", libro V, 7)]. Na medida en que todas as formas de ser accidental remiten á unidade da sustancia, a unidade do ser queda garantida:
O ser enténdese de moitos xeitos, pero estes diferentes sentidos refírense a unha soa cousa, a unha mesma natureza, non habendo entre eles só comunidade de nome; mais así como por san enténdese todo aquilo que se refire á saúde, o que a conserva, o que a produce, aquilo de que é ela sinal e aquilo que a recibe; e así como por medicinal pode entenderse todo o que se relaciona coa medicina, e significar xa aquilo que posúe a arte da medicina, ou ben o que é propio dela, ou finalmente o que é obra súa, como acontece coa maior parte das cousas; en igual forma o ser ten moitas significacións, pero todas refírense a un principio único.(Aristóteles, Metafísica, libro IV, 2).
A sustancia é o individuo concreto e particular, o que ordinariamente chamamos "cousas" ou "obxectos", é dicir, esta mesa, este cabalo, Sócrates, o que é suxeito, aquilo no que inhieren as outras formas de ser, os accidentes. Fronte á irrealidad das Ideas, o verdadeiro ser, a sustancia, ["Así o obxecto de todas as indagacións pasadas e presentes; a pregunta que eternamente formúlase: que é o ser?, vén reducirse esta: que é a sustancia?". ("Metafísica", libro VII, 1)], adquire as características da experiencia (concreto, particular ) aínda que, como veremos máis adiante, sen perder por iso a referencia ao universal, á esencia. Na medida en que definimos un obxecto, coñecémolo, pola esencia, esta pode ser chamada tamén sustancia, pero só un sentido secundario. A sustancia primeira, a sustancia propiamente dita, o ser, é o individuo; a esencia, aquilo polo que coñecemos o ser, é chamada por Aristóteles sustancia segunda.
Sustancia dise dos corpos simples, tales como a terra, o lume, a auga e todas as cousas análogas; e en xeral, dos corpos, así como dos animais, dos seres divinos que teñen corpo e das partes destes corpos. A todas estas cousas chámase sustancias, porque non son os atributos dun suxeito, senón que son elas mesmas suxeitos doutros seres.(Aristóteles, Metafísica, libro V, 8).
A sustancia é para Aristóteles un composto de materia (hyle) e forma (morphé). (De aí o término hilemorfismo co que tradicionalmente designouse a teoría da sustancia aristotélica). En coherencia coa teoría das catro causas do ser non cabería outra interpretación, podendo quedar subsumidas as outras dúas causas, a eficiente e a final, na causa formal. Ese composto de materia e forma é indisoluble, de modo que non é posible separar realmente unha da outra; só no entendemento dita separación é posible, é dicir, a materia e a forma só poden ser pensadas como realidades distintas.
En efecto, si preguntámosnos/preguntámonos pola materia da que está feita a casa, diremos que de ladrillos; pero os ladrillos á súa vez, que son a materia da casa, son unha sustancia, é dicir, un composto de materia e forma; si preguntámosnos/preguntámonos pola materia de ladrillo atoparémonos/atoparémosnos con outras sustancia, a arcilla ou o barro; e si preguntámosnos/preguntámonos pola materia da arcilla volverémonos/volverémosnos a atopar con outra sustancia, e así indefinidamente. Tan lonxe como levemos a investigación seremos incapaces de dar coa materia prima da que están feitas as cousas, dado que a materia presentarase sempre indisolublemente unida a unha forma; por iso é polo que Aristóteles fálenos dunha materia próxima (escháte hyle) e dunha materia remota ou materia prima (próte hyle)
A materia próxima é, en realidade, a sustancia da que están feitas as cousas, como dicimos que o bronce é a materia da estatua; a materia prima é, con todo, aquel sustrato último da realidade, absolutamente incognoscible para nós xa que está desprovisto de toda forma e, polo tanto, de toda calidade. Neste sentido, a concepción aristotélica da materia recorda o ápeiron de Anaximandro. Mentres que a forma representa a esencia do obxecto, da sustancia, o que nela hai de universal, a materia representa o que hai de particular, de distinto na sustancia. A materia é, pois, principio de individuacción: o que distingue unha sustancia doutra é a materia da que está feita (o que diferencia esta mesa daquela é a materia da que está feita cada unha delas, non a forma, que é idéntica en ambas).
A forma, pola contra, representa non soamente a esencia de cada ser, senón tamén a súa natureza; dado que a materia é incognoscible, coñeceremos as sustancias pola súa forma, é dicir, polo que hai nelas de universal e non de particular. Na medida en que a forma representa tamén a natureza, e sendo a natureza principio e causa do movemento, Aristóteles introducirá na sustancia a realidade mesma do cambio e, con iso, a posibilidade de explicalo.
Accidente dise do que se atopa nun ser e pode afirmarse con verdade, pero que non é, con todo, nin necesario nin ordinario"... "O accidente prodúcese, existe, pero non ten a causa en si mesmo, e só existe en virtude doutra cousa.(Aristóteles, Metafísica, libro V, 30). Xunto coa sustancia, constitúen as categorías do ser: cantidade, calidade, relación, lugar, tempo, posición, estado, acción e paixón. ["O ser en si ten tantas acepciones como categorías hai, porque tantas cantas distínganse outras tantas son a significacións dadas ao ser." ("Metafísica", libro V, 7)]. Na medida en que todas as formas de ser accidental remiten á unidade da sustancia, a unidade do ser queda garantida:
O ser enténdese de moitos xeitos, pero estes diferentes sentidos refírense a unha soa cousa, a unha mesma natureza, non habendo entre eles só comunidade de nome; mais así como por san enténdese todo aquilo que se refire á saúde, o que a conserva, o que a produce, aquilo de que é ela sinal e aquilo que a recibe; e así como por medicinal pode entenderse todo o que se relaciona coa medicina, e significar xa aquilo que posúe a arte da medicina, ou ben o que é propio dela, ou finalmente o que é obra súa, como acontece coa maior parte das cousas; en igual forma o ser ten moitas significacións, pero todas refírense a un principio único.(Aristóteles, Metafísica, libro IV, 2).
A sustancia é o individuo concreto e particular, o que ordinariamente chamamos "cousas" ou "obxectos", é dicir, esta mesa, este cabalo, Sócrates, o que é suxeito, aquilo no que inhieren as outras formas de ser, os accidentes. Fronte á irrealidad das Ideas, o verdadeiro ser, a sustancia, ["Así o obxecto de todas as indagacións pasadas e presentes; a pregunta que eternamente formúlase: que é o ser?, vén reducirse esta: que é a sustancia?". ("Metafísica", libro VII, 1)], adquire as características da experiencia (concreto, particular ) aínda que, como veremos máis adiante, sen perder por iso a referencia ao universal, á esencia. Na medida en que definimos un obxecto, coñecémolo, pola esencia, esta pode ser chamada tamén sustancia, pero só un sentido secundario. A sustancia primeira, a sustancia propiamente dita, o ser, é o individuo; a esencia, aquilo polo que coñecemos o ser, é chamada por Aristóteles sustancia segunda.
Sustancia dise dos corpos simples, tales como a terra, o lume, a auga e todas as cousas análogas; e en xeral, dos corpos, así como dos animais, dos seres divinos que teñen corpo e das partes destes corpos. A todas estas cousas chámase sustancias, porque non son os atributos dun suxeito, senón que son elas mesmas suxeitos doutros seres.(Aristóteles, Metafísica, libro V, 8).
A sustancia é para Aristóteles un composto de materia (hyle) e forma (morphé). (De aí o término hilemorfismo co que tradicionalmente designouse a teoría da sustancia aristotélica). En coherencia coa teoría das catro causas do ser non cabería outra interpretación, podendo quedar subsumidas as outras dúas causas, a eficiente e a final, na causa formal. Ese composto de materia e forma é indisoluble, de modo que non é posible separar realmente unha da outra; só no entendemento dita separación é posible, é dicir, a materia e a forma só poden ser pensadas como realidades distintas.
En efecto, si preguntámosnos/preguntámonos pola materia da que está feita a casa, diremos que de ladrillos; pero os ladrillos á súa vez, que son a materia da casa, son unha sustancia, é dicir, un composto de materia e forma; si preguntámosnos/preguntámonos pola materia de ladrillo atoparémonos/atoparémosnos con outras sustancia, a arcilla ou o barro; e si preguntámosnos/preguntámonos pola materia da arcilla volverémonos/volverémosnos a atopar con outra sustancia, e así indefinidamente. Tan lonxe como levemos a investigación seremos incapaces de dar coa materia prima da que están feitas as cousas, dado que a materia presentarase sempre indisolublemente unida a unha forma; por iso é polo que Aristóteles fálenos dunha materia próxima (escháte hyle) e dunha materia remota ou materia prima (próte hyle)
A materia próxima é, en realidade, a sustancia da que están feitas as cousas, como dicimos que o bronce é a materia da estatua; a materia prima é, con todo, aquel sustrato último da realidade, absolutamente incognoscible para nós xa que está desprovisto de toda forma e, polo tanto, de toda calidade. Neste sentido, a concepción aristotélica da materia recorda o ápeiron de Anaximandro. Mentres que a forma representa a esencia do obxecto, da sustancia, o que nela hai de universal, a materia representa o que hai de particular, de distinto na sustancia. A materia é, pois, principio de individuacción: o que distingue unha sustancia doutra é a materia da que está feita (o que diferencia esta mesa daquela é a materia da que está feita cada unha delas, non a forma, que é idéntica en ambas).
A forma, pola contra, representa non soamente a esencia de cada ser, senón tamén a súa natureza; dado que a materia é incognoscible, coñeceremos as sustancias pola súa forma, é dicir, polo que hai nelas de universal e non de particular. Na medida en que a forma representa tamén a natureza, e sendo a natureza principio e causa do movemento, Aristóteles introducirá na sustancia a realidade mesma do cambio e, con iso, a posibilidade de explicalo.
No hay comentarios:
Publicar un comentario